< Usability
Blog >
Klick-efficiëncy
Martin Broekhuis

Het is een persoonlijke frustratie. Als creatieveling wil ik ideeën uit mijn hoofd krijgen, iets creëren. Een applicatie of website. Daarbij wil ik zo min mogelijk tijd en energie kwijt zijn aan de applicaties waarmee ik werk. Dat is echter nog niet genoeg tot applicatie-ontwikkelaars doorgedrongen. Het lijkt wel of ze denken dat ik het leuk vind om hokjes aan te vinken en buttons te klikken.

Het rare is dat we, dankzij vooral commerciële webshops, best wel veel weten over efficiënt klikken. Amazon ontwikkelde bijvoorbeeld de 1-click button, zodat u als klant maar zo min mogelijk inspanning hoeft te doen als u een boek wilt kopen.

Dat is natuurlijk niet alleen in uw belang. Door het wegnemen van barrières maakt Amazon de kans zo klein mogelijk dat u afhaakt in het koopproces. Alweer dat ellenlange nummer van mijn creditcard invullen? Vergeet het maar. Alweer mijn persoonlijke gegevens invullen? Dat doe ik een andere keer wel.

Het is vreemd dat de gebruiker eigenlijk alleen maar centraal staat als er directe commerciële belangen spelen. In bedrijfssoftware vinden we het allemaal niet zo belangrijk als programma’s onnodig inefficiënt en onhandig zijn.

Een voorbeeld. Het tijdregistratiesysteem van één van mijn opdrachtgevers. Je opent het programma en krijgt een overzicht van afdelingen. Je opent je afdeling en je ziet een overzicht van alle projecten die lopen, waarvan er maar één relevant is voor mij. Je klikt het project open en krijgt een overzicht van alle ‘kostenplaatsen’. Ook hier is er maar één relevant voor mij. Een klik op de datum opent een scherm waar ik het aantal uren kan invullen. Een return voert de opgegeven tijd in. Behalve als ik halve uren wil invoeren, dan moet ik het veld openen door een dubbelklik…

Je begrijpt mijn frustratie toen ik het programma voor het eerste opende en nog niet wist waar ik moest zijn. Maar uiteindelijk gaat het natuurlijk niet om mijn frustratie. Niet alleen om mijn frustratie.  Het gaat om het onzinnige aantal handelingen dat ik moet doen om mijn uren te registreren. Om tijdsverspilling.

Heeft iemand ooit  berekend hoeveel geld organisaties verliezen omdat medewerkers onnodig veel tijd kwijt zijn aan overbodige klikken?

Want, zoiets is natuurlijk niet alleen beperkt tot het tijdschrijfsysteem, een systeem waarmee in Nederland honderdduizenden mensen werken. Het is dat contentmanagementsysteem waarbij ik voor elke pagina die ik wil publiceren drie vakjes moet aanvinken, terwijl het niet aanvinken geen optie is. Het is dat formulier waarop ik niet genoeg tekst kwijt kan, waardoor ik een bijlage moet maken en bijsluiten.

Begin bij het eind. Dat is wat Stephen Covey zegt in zijn boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap. Design first, dat is de vertaling naar de wereld van ontwikkelaars. Of usability first, maar dat is wat mij betreft hetzelfde.

Dat is precies wat er misgaat. De meeste projecten in de IT-wereld zijn al begonnen voordat er goed is nagedacht over waar het heen moet gaan. Of ze zijn steeds verder door ontwikkeld, zonder nog eens goed na te denken over het gebruik.

In de IT zijn we zo hard bezig om applicaties werkend te maken, dat we degene die er mee  moeten werken vergeten. We zijn zo hard bezig de perfecte code te schrijven dat we vergeten dat die code een middel is geen doel.

Misschien is het geen argument voor opdrachtgevers om het werken met een applicatie leuk te maken voor werknemers. Wat wel een argument moet zijn is dat er in het bedrijfsleven miljoenen worden weggegooid doordat medewerkers onnodig vaak moeten klikken en dus onnodig lang over hun taken doen.

Begin bij het eind, zei Cofy. Het eind is verspilling van tijd geld. Dat moet toch een overtuigende boodschap zijn naar onze opdrachtgevers.